Historische buitenplaatsen zijn voor het Nederlandse landschap van groot belang: indrukwekkende kastelen of landhuizen met bijgebouwen, omringd door tuinen en parken. Een buitenplaats is niet alleen een mooi huis of kasteel, maar bestaat uit een ensemble van zowel gebouwen als tuinen en parken.

Juist de combinatie van historie en architectuur van huis en interieur, van tuin en park, samen met de bewoningsgeschiedenis, maken de buitenplaatsen tot een uitzonderlijk onderdeel van ons nationaal erfgoed.

Klik voor nadere informatie op de begrippen:
-     Historische buitenplaats en 
-     Complex Historische buitenplaats 

Groene monumenten

Het ensemble van kasteel en het omliggende park vormt de belangrijkste categorie beschermde groene monumenten in Nederland. Deze buitenplaatsen vormen als het ware de kroonjuwelen van het Nederlandse landschap. Zij zijn de basis bij uitstek van waaruit eventuele nieuwe planologische ontwikkelingen kunnen plaatsvinden.

Kwamen vroeger alleen de gebouwen voor op de lijst van beschermde monumenten, tegenwoordig zijn de omliggende tuinen en parken eveneens beschermd. De tuinen en parken bestaan niet alleen uit groene elementen, maar ook uit gebouwde elementen. 

De Cour van Goedenraad                                                    

Sleutelwoorden in het beheer van deze tuinen/parken zijn stabiliteit, continuïteit en rust en dat door de eeuwen heen.

Dankzij het specifieke buitenplaatsbeheer, een bepaalde vorm van onderhoud, hebben zich in de oude aanleggen bijzondere soorten planten kunnen ontwikkelen.
 

   Fraeylemaborg
   

   
   Denk bijvoorbeeld aan een veld stinzenplanten, 
   dat alleen kan gedijen als het veld op een
   bepaalde manier gemaaid wordt.





      Buitenplaatsen herbergen een relatief groot aantal bedreigde dier-
      en plantensoorten, die op de door de Minister van Landbouw,
      Natuur en Voedselkwaliteit vastgestelde Rode Lijsten staan.
      Een voorbeeld hiervan is de ransuil (foto).

De parken en soms ook de huizen zijn veelal opengesteld voor het publiek. De rust, de
ouderdom en de aanleg (denk aan de zichtassen, de vijverpartijen omgeven door prachtige oude bomen, de lanen) geven juist die speciale meerwaarde/belevingswaarde, die hogelijk gewaardeerd wordt door de recreant. Vele wandelaars en fietsers hebben de buitenplaatsen al ontdekt.

Bezoeken aan kasteelconcerten, exposities, musea of landgoedwinkels, educatieve rondleidingen en trouwerijen zijn
op verschillende buitenplaatsen mogelijk.     

Voorbeelden van evenementen:  www.huisbergh.nl

Voor informatie over andere aangesloten buitenplaatsen, klik op Links.

De geschiedenis van buitenplaatsen is nauw verbonden met die van de opeenvolgende bewoners. Zij zijn immers van oudsher degenen geweest die het initiatief namen tot aanleg van de huizen en parken en vervolgens tot aanpassingen daarvan aan de eisen van hun tijd.

Lees hier meer over de invloed van de bewoners op tuin en park.